خازن نیز مانند مقاومت، انواع مختلفی دارد. متداول ترین نوع خازن، خازن الکترولیتی و سرامیکی می باشند که قیمت بسیار پایینی دارند البته هرچه ظرفیت خازن و یا ولتاژ کار خازن بیشتر شود، قیمتش نیز بیشتر خواهد شد.

خازنهای سرامیکی ظرفیت بسیار کمی دارند(مشهور ترین نوع خازن سرامیکی خازن عدسی است که شبیه به عدس است).خازنهای لایه فلزی، تانتالیوم(این نوع خازن قیمت بالایی دارد و بسیار سمّی است و به هیچ وجه نباید شکسته شود)،میکا، پلی استیرن، پلی کربنات، پلی پیروپیلن و پلی استر از انواع دیگر خازن هستند.

انواع خازن ها

خازن ثابت

1-بدون قطبيت

2-داراي قطبيت(الکتروليتي)

خازن متغير

خازن هاي بدون قطبيت:اين خازن ها در انواع مختلف

1-خازن هاي کاغذي

2-خازن هاي سراميکي

3-خازن هاي عدسي

4-خازن تانتاليومي

5-خازن ميکا

6-خازن روغني

وغيره مي باشد.

خازن هاي کاغذي: دي الکتريک اين نوع خازن ها از يک صفحه نازک کاغذ متخلخل تشکيل شده است که يک دي الکتريک مناسب درون آ ن تزريق مي شود. جوشن هاي اين نوع خازن نيز معمولا از جنس آلومينيوم است.اين خازن ها داراي ابعاد فيزيکي بزرگي بوده و غالبا داراي ولتاژ کار بالايي مي باشند.

خازن هاي سراميکي:اين نوع خازن ها معمولا داراي روکش سراميکي مي باشند و در ولتاژهاي بالا کار مي کنند و همچنين در مدار هاي با فرکانس زياد از اين نوع خازن ها استفاده مي نمايند.ظرفيت اين خازن ها معمولا بين 100PF تا 0.1uF مي باشند.

شکل زير نمونه هايي از خازن هاي بدون قطبيت را نشان مي دهد.



خازن هاي داراي قطبيت(الکتروليتي): در ميان خازن ها بيشترين ظرفيت را خازن هاي الکتروليتي دارند.ظرفيت زياد اين خازن ها، ناشي از به کار بردن يک لايه دي الکتريک نازک به ضخامت تقريبي يک نانومتر است.چنين لايه اي عملا به وسيله اکسيداسيون آندي يک فلز مناسب تهيه شده و ميان صفحات خازن قرار مي گيرد و به خاطر همين ضخامت کم لايه دي الکتريک و نزديک شدن صفحات خازن به يکديگر، داراي ولتاژ کار کمي مي باشد.

خازن هاي الکتروليتي اکثرا قطبي بوده و داراي کاتد و آند هستند بنابراين هنگام استفاده از آن، پايه هاي خازن اشتباه وصل نشود. در غير اين صورت واکنش هاي الکتروشيميايي درون خازن اتفاق مي افتد که باعث معيوب شدن مي گردد.

شکل زير نمونه هايي از خازن دي الکتريک را نشان مي دهد.



خازن هاي الکتروليتي با توجه به مواد دي الکتريک در انواع مختلف ساخته مي شوند که هر کدام با توجه به مواد به کار برده شده در آنها داراي مشخصات خاصي هستند.

خازن هاي متغير: با تغير سه عامل مي توان ظرفيت خازن را تغير داد.

1-فاصله صفحات

2-سطح مقطع صفحات

3-نوع دي الکتريک

رايج ترين روش ساخت خازن هاي متغير، تغير سطح مقطع صفحات است.شکل زير يک نمونه خازن متغير را نشان مي دهد که شامل يک دسته صفحه ثابت و متحرک مي باشدکه تمام صفحات متغير به محور چرخان متصل مي باشد و با چرخاندن محور مي توان صفحات متحرک را درون صفحات ثابت قرار داد و بدين ترتيب سطح موثر صفحات خازن و ظرفيت آن را افزايش داد. ماکزيمم چرخش محور در خازن هاي متغير 180 درجه است.

روش ديگري که جهت ساخت خازن متغير از آن استفاده مي شود و بيشتر در سنسورهاي خيلي حساس کاربرد دارد روش تغير دي الکتريک است.به عنوان مثال در سنسور هاي حساس به گاز شيميايي و يا دود حاصل از آتش سوزي که باعث تغير ظرفيت خازن شده و فرمان به صدا در آمدن آژير خطر و يا فرمان عملياتي را به سيستم ها مي دهند.


معرفی چهار واحد بسیار مشهور:

1)میلی(m): میلی یعنی هزارم(3-10). مثلاً وقتی می گوییم یک میلی متر یعنی یک هزارم متر و وقتی می گوییم ده میلی فاراد یعنی 010/0 (۲-10) فاراد.

2)میکرو(µ): میکرو یعنی میلیونیوم(6-10). مثلاً ۶/۳µF یعنی 0000063/0 فاراد.

3)نانو(n): نانو یعنی میلیاردیوم(9-10). مثلاً 3nF یعنی 000000003/0 فاراد.

4)پیکو(p): پیکو یعنی تریلیونیم(12-10). مثلاً 63pF یعنی 000000000063/0 فاراد.





تشخیص مقدار خازن ها:

در خازنهای الکترولیتی که ظرفیت بسیار بالایی دارند که ظرفیت همه ی آنها بر روی بدنه شان نوشته شده است(بر حسب mF). این نوع خازنها قطبی هستند یعنی دارای سر مثبت و سر منفی هستند که معمولاً سر منفی بر روی بدنه خازن مشخص شده است و باید دقت کرد که سر منفی و مثبت اشتباه وصل نشوند چون در این صورت مایع الکترولیت داخل آن به گاز تبدیل می شود و احتمالاً باعث منفجر شدن خازن می شود و یا از خازن خارج می شود در این صورت ظرفیت خازن تا حد زیادی کم خواهد شد و دیگر خازن به درد نمی خورد.

در خازن های عدسی و پلی استر معمولاً عدد 1، 2 یا 3 رقمی بر روی بدنه آنها درج شده است که مقدار ظرفیت این نوع خازن را مشخص می کنند و نحوه تشخیص ظرفیت بدین صورت است: اگر عدد 1 یا 2 رقمی بر روی بدنه این خازنها درج شده بود همان عدد مقدار ظرفیت خازن بر حسب pF (پیکو فاراد) ، و اگر عدد 3 رقمی بر روی بدنه آنها نوشته شده بود، (مثلاً 223) دو رقم سمت چپ را می نویسیم (یعنی 22) و به جای شماره رقم سمت راست صفر می گذاریم (یعنی 22000) و این عدد بیانگر مقدار خازن بر حسب pF است.

نکته: بر روی بدنه بعضی از خازنها(ترجیحاً قدیمی) اعداد رنگی مانند مقاومت ها چاپ می شود که مقدار ظرفیت خازن را مشخص می کنند.

باسمه تعالي

با سلام و دورد فراوان

با توجه به لزوم هماهنگي در ارزشيابي درس حرفه و فن توسط دبيران حرفه و فن استان، دستورالعمل ارزشيابي درس حرفه و فن با استناد به شيوه نامه ارزشيابي و پيشرفت تحصيلي، شيوه نامه ارزشيابي درس حرفه و فن و همفكري و مشاركت سرگروه هاي مناطق و شهرستان ها به صورت زير اصلاح و طراحي گرديده، اميد است دبيران محترم حرفه و فن استان اين دستورالعمل را به صورت مطلوب اجرا نمايند لازم به ذكر است اين دستورالعمل مبناي بازديد‌ اداره كل و ساير ادارات آموزش و پرورش قرار خواهد گرفت.

                  8 نمره پرسش هاي شفاهي يا كتبي

نمره مستمر(20)

                  12 نمره فعاليت ( 10 نمره كار عملي+ 2 نمره تحقيق )

                آزمون كتبي پاياني 8 نمره

نمره پاياني (20)                

                12 نمره فعاليت ( 10 نمره كار عملي + 2 نمره تحقيق)

توضيحات:

1- نمرات پرسش هاي شفاهي يا كتبي مستمر در دفاتر كلاسي فقط به صورت 8 نمره ثبت گردد.

2- در هر واحد درسي با توجه به امكانات كارگاهي لزوماً يكي از فعاليت ها به صورت فردي يا گروهي انجام گروه، اين فعاليت در ابتدا به صورت كامل آموزش داده شده تا بتوان از آن ارزشيابي به عمل آورد نمره ارزشيابي اين فعاليت به صورت 10 نمره در دفتر كلاس ثبت گردد.

3-در هر واحد درسي يك تحقيق توسط هر دانش آموز انجام شده و 2 نمره براي آن در دفتر كلاسي ثبت گردد.

4- همكاراني كه از پوشه‌ي كار استفاده مي كنند براي ارزشيابي اين پوشه كارها معيارهاي مشخصي طراحي كرده و همانند كار عملي در دفتر كلاسي نمره 10 ثبت كنند.

5- نمرات مستمر كتبي و عملي مستمر با نظر دبير و در نظر گرفتن نمراتي كه در دفتر به صورت 8 و 2 و 10 ( پرسش شفاهي، تحقيق، كار عملي و پوشه كار) ثبت كرده‌اند به صورت جمع و ميانگين نمرات با روشي مناسب تر براي 20 نمره مستمر تعيين گردد.

6- براي ثبت نمرات مستمر ماهانه در دفتر كلاسي مي توان در يك ستون مجزا نمرات پرسش شفاهي يا كتبي را با نمره هاي تحقيق هر ماه و كار عملي انجام شده جمع كرده و در اختيار دفتر مدرسه و اوليا قرار داد.   

7- در ارزشيابي كتبي پاياني دبير از سؤالاتي استاندارد از نظر تنوع سؤال و سطوح و بارم بندي استفاده نمايد.( 8 نمره)

8- در ارزشيابي فعاليتهاي عملي پاياني 2 نمره به تحقيق اختصاص داده شده و در اين مورد دبير مي تواند يكي از دو شيوه زير را انتخاب كند:

الف) انتخاب يك موضوع تحقيق از واحدهاي درسي آن نوبت

ب) احتساب ميانگين نمرات تحقيق هاي انجام شده در طول نوبت

9- براي محاسبه 10 نمره عملي پاياني دبير مي تواند با توجه به امكانات، محدوديت ها و خلاقيت خود يكي از روش هاي زير را انتخاب‌كند:

الف) انجام يكي از آزمون هاي عملكردي 

ب) احتساب ميانگين كارهاي عملي انجام شده در طول نوبت

ج) احتساب ميانگيني از كارهاي عملي انجام شده و آزمون عملكردي پايان نوبت