X
تبلیغات
حرفه و فن عبدی
حرفه وفن راهنمایی
سوالات واحد كار با برق

                                                                                  

1.از كليد تبديل چه زماني استفاده مي شود ؟

پاسخ: هرگاه بخواهيم يك لامپ يا يك سري لامپ را از دو نقطه كنترل كنيم از كليد تبديل استفاده ميكنيم .

2.كليد تبديل شامل چه پيچ هايي است ؟

پاسخ: يك پيچ اتصال مشترك و دو پيچ غير مشترك .

3.موتور الكتريكي چه ماشيني است و در چه اندازه هايي مورد استفاده قرار مي گيرد ؟

پاسخ: موتور الكتريكي ماشيني است كه انرژي الكتريكي را به انرژي مكانيكي تبديل مي كند .امروزه در وسايل الكتريكي بيشتر كابرد  دارد اين گونه موتورها به تناسب كاربرد در ابعاد مختلف از بسيار كوچك براي كارهاي بسيار حساس و دقيق تا ابعاد بسيار بزرگ در كارخانه هاي صنعتي مورد استفاده قرار مي گيرد 

4.موتور الكتريكي از چند قسمت اصلي تشكيل ميشود ؟ نام بريد ؟

پاسخ: دو قسمت : 1. قسمت گردان (رتور) 2. قسمت ساكن شامل قطب ها و بدنه (استاتور)

5.وظيفه ي جاروبك و جارو نگهدار چيست؟

پاسخ: جريان برق را به آرميچر مي رساند .

6.اجزاي مختلف موتور الكتريكي  را نام ببريد .

پاسخ : 1. رتور 2. استاتور 3. بادبزن  4. بدنه و محفظه موتور

7. رتور چيست و از چه جنسي ساخته ميشود ؟

پاسخ:رتور به قسمتي از موتور گفته ميشود كه در درون موتور دوران مي كند

ورقه هاي آهني رتور بر روي ميله اي از فولاد سخت سوار شده است .

8.استاتور چيست و وظيفه ي آن را بيان كنيد؟

پاسخ: از ورقه هاي آهني شيار دار درست شده است . درون اين شيارها حلقه هاي سيم(لاكي) با آرايش مخصوص قرار مي گيرد .با وصل كردن برق به آن ، در حلقه هاي سيم ميدان مغناطيسي لازم براي گردش رتور ايجاد ميشود .

9.باد بزن در موتور الكتريكي چيست و وظيفه آن را بيان  كنيد؟

پاسخ: از پرده هايي تشكيل شده است كه هوا را به داخل موتور مي كشد و موتور را خنك مي كند .

 

10.بدنه و محفظه ي موتور چه وظيفه اي دارد؟

پاسخ: براي نگه نگه داشتن قطعات موتور به كار مي رود .هم چنين اجزاي متحرك موتور رادر مقابل عوامل خارجي مانند گرد وخاك و آب محافظت مي كند.

11.قرن بيست و يكم را قرن .......... و ........... ناميده اند .

پاسخ: اطلاعات،ارتباطات

12.گسترش اطلاعات ثمره چيست؟

پاسخ: پيشرفت صنايع الكترونيك چون رايانه ها،ماهواره هاي مخابراتي و...است .

13.براي اندازه گيري هر كميت الكتريكي يك ............. مورد نياز است .

پاسخ : واحد اندازه گيري

14.واحد هاي اندازه گيري را چه كساني تعيين مي كند ؟

پاسخ: انجمن مهندسان در سطح ملي يا بين المللي

15.آيا همه اجسام مقاومت الكتريكي دارند ؟

پاسخ: بله

16.جسمس كه جريان الكتريكي را ....... عبور مي دهد داراي مقاومت الكتريكي كمتري است .

پاسخ: آسان تر

17.واحد اندازه گيري مقدار مقاومت چيست و با چه علامتي آن را نشان مي دهند و در مدار ها به چه صورت آن را نشان مي دهند ؟

پاسخ: اهم ،

18. مقدار مقاومت را با دستگاه  ..........  اندازه گيري مي كنند .

پاسخ: اهم سنج

19. آوومتر يا مالتي متر چيست؟

پاسخ: به دستگاهي كه مقدار ولتاژ،جريان و مقاومت الكتركي را اندازه مي گيرد  دستگاه آوومتر يا مالتي متر عقربه اي (آنالوگ ) مي گويند     

20. مالتي متر ديجيتالي كميت ها را به چه صورت نشان مي دهد ؟

پاسخ: كميت هاي الكتريكي را به صورت عدد نشان مي دهد .

21.سلف  چگونه به وجود مي آيد و كار آن چيست ؟

پاسخ: اگر مقداري سيم روپوش دار مسي را به صورت حلقه اي بپيچيم ،سلف به وجود مي آيد .سلف، انرژي الكتريكي را در خود ذخيره مي كند و در مواقع مورد نياز ، آن را به مدار تحويل مي دهد .

22. كاربرد سلف را بيان كنيد .

پاسخ: براي توليد ميدان مغناطيسي آهنربا ، مدار هماهنگي (آنتن) در راديو و توليد فركانس از آن استفاده ميشود .

23.براي تقويت  ميدان مغناطيسي سلف چه بايد كرد ؟

پاسخ: حلقه هاي سيم را روي هسته آهني مي پيچند

24.ساخت كدام قطعه تحول عظيمي در فرآورده هاي الكترونيكي ايجاد كرده است ؟

پاسخ: ترانزيستور

 25.قبل از اختراع ترانزيستور از چه قطعاتي استفاده مي شد ؟

پاسخ: لامپ هاي بزرگ و گران قيمت و پر مصرف (لامپ خلا)

26 . ترانزيستور داراي چند پايه است ؟( نام ببريد )

پاسخ: سه پايه: اميتر  E.كلكتور C. بيس B

27. وظيفه ترانزيستور در مدار چيست ؟

پاسخ: ترانزيستور قطعه اي است كه مقدار جريان عبوري از اميتر(E) به كلكتور (C) را مي تواند توسط جريان  بيس(B) كنترل كند .

28. عمل ترانزيستور شبيه چيست؟

پاسخ: عمل ترانزيستور شبيه يك كليد يك طرفه قابل كنترل (خودكار )است.

+ نوشته شده در  چهارشنبه 4 اسفند1389ساعت 23:20  توسط عبدی پرویز  | 

+ نوشته شده در  یکشنبه 1 اسفند1389ساعت 14:59  توسط عبدی پرویز  | 

خازن (Capacitor):

خازن نیز مانند مقاومت، انواع مختلفی دارد. متداول ترین نوع خازن، خازن الکترولیتی و سرامیکی می باشند که قیمت بسیار پایینی دارند البته هرچه ظرفیت خازن و یا ولتاژ کار خازن بیشتر شود، قیمتش نیز بیشتر خواهد شد.

خازنهای سرامیکی ظرفیت بسیار کمی دارند(مشهور ترین نوع خازن سرامیکی خازن عدسی است که شبیه به عدس است).خازنهای لایه فلزی، تانتالیوم(این نوع خازن قیمت بالایی دارد و بسیار سمّی است و به هیچ وجه نباید شکسته شود)،میکا، پلی استیرن، پلی کربنات، پلی پیروپیلن و پلی استر از انواع دیگر خازن هستند.

انواع خازن ها

خازن ثابت

1-بدون قطبيت

2-داراي قطبيت(الکتروليتي)

خازن متغير

خازن هاي بدون قطبيت:اين خازن ها در انواع مختلف

1-خازن هاي کاغذي

2-خازن هاي سراميکي

3-خازن هاي عدسي

4-خازن تانتاليومي

5-خازن ميکا

6-خازن روغني

وغيره مي باشد.

خازن هاي کاغذي: دي الکتريک اين نوع خازن ها از يک صفحه نازک کاغذ متخلخل تشکيل شده است که يک دي الکتريک مناسب درون آ ن تزريق مي شود. جوشن هاي اين نوع خازن نيز معمولا از جنس آلومينيوم است.اين خازن ها داراي ابعاد فيزيکي بزرگي بوده و غالبا داراي ولتاژ کار بالايي مي باشند.

خازن هاي سراميکي:اين نوع خازن ها معمولا داراي روکش سراميکي مي باشند و در ولتاژهاي بالا کار مي کنند و همچنين در مدار هاي با فرکانس زياد از اين نوع خازن ها استفاده مي نمايند.ظرفيت اين خازن ها معمولا بين 100PF تا 0.1uF مي باشند.

شکل زير نمونه هايي از خازن هاي بدون قطبيت را نشان مي دهد.

[تصویر: unploar_capacitors_real.jpg]

خازن هاي داراي قطبيت(الکتروليتي): در ميان خازن ها بيشترين ظرفيت را خازن هاي الکتروليتي دارند.ظرفيت زياد اين خازن ها، ناشي از به کار بردن يک لايه دي الکتريک نازک به ضخامت تقريبي يک نانومتر است.چنين لايه اي عملا به وسيله اکسيداسيون آندي يک فلز مناسب تهيه شده و ميان صفحات خازن قرار مي گيرد و به خاطر همين ضخامت کم لايه دي الکتريک و نزديک شدن صفحات خازن به يکديگر، داراي ولتاژ کار کمي مي باشد.

خازن هاي الکتروليتي اکثرا قطبي بوده و داراي کاتد و آند هستند بنابراين هنگام استفاده از آن، پايه هاي خازن اشتباه وصل نشود. در غير اين صورت واکنش هاي الکتروشيميايي درون خازن اتفاق مي افتد که باعث معيوب شدن مي گردد.

شکل زير نمونه هايي از خازن دي الکتريک را نشان مي دهد.

[تصویر: polar_capacitors_real.jpg]

خازن هاي الکتروليتي با توجه به مواد دي الکتريک در انواع مختلف ساخته مي شوند که هر کدام با توجه به مواد به کار برده شده در آنها داراي مشخصات خاصي هستند.

خازن هاي متغير: با تغير سه عامل مي توان ظرفيت خازن را تغير داد.

1-فاصله صفحات

2-سطح مقطع صفحات

3-نوع دي الکتريک

رايج ترين روش ساخت خازن هاي متغير، تغير سطح مقطع صفحات است.شکل زير يک نمونه خازن متغير را نشان مي دهد که شامل يک دسته صفحه ثابت و متحرک مي باشدکه تمام صفحات متغير به محور چرخان متصل مي باشد و با چرخاندن محور مي توان صفحات متحرک را درون صفحات ثابت قرار داد و بدين ترتيب سطح موثر صفحات خازن و ظرفيت آن را افزايش داد. ماکزيمم چرخش محور در خازن هاي متغير 180 درجه است.

روش ديگري که جهت ساخت خازن متغير از آن استفاده مي شود و بيشتر در سنسورهاي خيلي حساس کاربرد دارد روش تغير دي الکتريک است.به عنوان مثال در سنسور هاي حساس به گاز شيميايي و يا دود حاصل از آتش سوزي که باعث تغير ظرفيت خازن شده و فرمان به صدا در آمدن آژير خطر و يا فرمان عملياتي را به سيستم ها مي دهند.


معرفی چهار واحد بسیار مشهور:

1)میلی(m): میلی یعنی هزارم(3-10). مثلاً وقتی می گوییم یک میلی متر یعنی یک هزارم متر و وقتی می گوییم ده میلی فاراد یعنی 010/0 (۲-10) فاراد.

2)میکرو(µ): میکرو یعنی میلیونیوم(6-10). مثلاً ۶/۳µF یعنی 0000063/0 فاراد.

3)نانو(n): نانو یعنی میلیاردیوم(9-10). مثلاً 3nF یعنی 000000003/0 فاراد.

4)پیکو(p): پیکو یعنی تریلیونیم(12-10). مثلاً 63pF یعنی 000000000063/0 فاراد.





تشخیص مقدار خازن ها:

در خازنهای الکترولیتی که ظرفیت بسیار بالایی دارند که ظرفیت همه ی آنها بر روی بدنه شان نوشته شده است(بر حسب mF). این نوع خازنها قطبی هستند یعنی دارای سر مثبت و سر منفی هستند که معمولاً سر منفی بر روی بدنه خازن مشخص شده است و باید دقت کرد که سر منفی و مثبت اشتباه وصل نشوند چون در این صورت مایع الکترولیت داخل آن به گاز تبدیل می شود و احتمالاً باعث منفجر شدن خازن می شود و یا از خازن خارج می شود در این صورت ظرفیت خازن تا حد زیادی کم خواهد شد و دیگر خازن به درد نمی خورد.

در خازن های عدسی و پلی استر معمولاً عدد 1، 2 یا 3 رقمی بر روی بدنه آنها درج شده است که مقدار ظرفیت این نوع خازن را مشخص می کنند و نحوه تشخیص ظرفیت بدین صورت است: اگر عدد 1 یا 2 رقمی بر روی بدنه این خازنها درج شده بود همان عدد مقدار ظرفیت خازن بر حسب pF (پیکو فاراد) ، و اگر عدد 3 رقمی بر روی بدنه آنها نوشته شده بود، (مثلاً 223) دو رقم سمت چپ را می نویسیم (یعنی 22) و به جای شماره رقم سمت راست صفر می گذاریم (یعنی 22000) و این عدد بیانگر مقدار خازن بر حسب pF است.

نکته: بر روی بدنه بعضی از خازنها(ترجیحاً قدیمی) اعداد رنگی مانند مقاومت ها چاپ می شود که مقدار ظرفیت خازن را مشخص می کنند.

+ نوشته شده در  یکشنبه 1 اسفند1389ساعت 14:57  توسط عبدی پرویز  | 

باسمه تعالي

با سلام و دورد فراوان

با توجه به لزوم هماهنگي در ارزشيابي درس حرفه و فن توسط دبيران حرفه و فن استان، دستورالعمل ارزشيابي درس حرفه و فن با استناد به شيوه نامه ارزشيابي و پيشرفت تحصيلي، شيوه نامه ارزشيابي درس حرفه و فن و همفكري و مشاركت سرگروه هاي مناطق و شهرستان ها به صورت زير اصلاح و طراحي گرديده، اميد است دبيران محترم حرفه و فن استان اين دستورالعمل را به صورت مطلوب اجرا نمايند لازم به ذكر است اين دستورالعمل مبناي بازديد‌ اداره كل و ساير ادارات آموزش و پرورش قرار خواهد گرفت.

                  8 نمره پرسش هاي شفاهي يا كتبي

نمره مستمر(20)

                  12 نمره فعاليت ( 10 نمره كار عملي+ 2 نمره تحقيق )

 

                آزمون كتبي پاياني 8 نمره

نمره پاياني (20)                

                12 نمره فعاليت ( 10 نمره كار عملي + 2 نمره تحقيق)

توضيحات:

1- نمرات پرسش هاي شفاهي يا كتبي مستمر در دفاتر كلاسي فقط به صورت 8 نمره ثبت گردد.

2- در هر واحد درسي با توجه به امكانات كارگاهي لزوماً يكي از فعاليت ها به صورت فردي يا گروهي انجام گروه، اين فعاليت در ابتدا به صورت كامل آموزش داده شده تا بتوان از آن ارزشيابي به عمل آورد نمره ارزشيابي اين فعاليت به صورت 10 نمره در دفتر كلاس ثبت گردد.

3-در هر واحد درسي يك تحقيق توسط هر دانش آموز انجام شده و 2 نمره براي آن در دفتر كلاسي ثبت گردد.

4- همكاراني كه از پوشه‌ي كار استفاده مي كنند براي ارزشيابي اين پوشه كارها معيارهاي مشخصي طراحي كرده و همانند كار عملي در دفتر كلاسي نمره 10 ثبت كنند.

5- نمرات مستمر كتبي و عملي مستمر با نظر دبير و در نظر گرفتن نمراتي كه در دفتر به صورت 8 و 2 و 10 ( پرسش شفاهي، تحقيق، كار عملي و پوشه كار) ثبت كرده‌اند به صورت جمع و ميانگين نمرات با روشي مناسب تر براي 20 نمره مستمر تعيين گردد.

6- براي ثبت نمرات مستمر ماهانه در دفتر كلاسي مي توان در يك ستون مجزا نمرات پرسش شفاهي يا كتبي را با نمره هاي تحقيق هر ماه و كار عملي انجام شده جمع كرده و در اختيار دفتر مدرسه و اوليا قرار داد.   

7- در ارزشيابي كتبي پاياني دبير از سؤالاتي استاندارد از نظر تنوع سؤال و سطوح و بارم بندي استفاده نمايد.( 8 نمره)

8- در ارزشيابي فعاليتهاي عملي پاياني 2 نمره به تحقيق اختصاص داده شده و در اين مورد دبير مي تواند يكي از دو شيوه زير را انتخاب كند:

الف) انتخاب يك موضوع تحقيق از واحدهاي درسي آن نوبت

ب) احتساب ميانگين نمرات تحقيق هاي انجام شده در طول نوبت

9- براي محاسبه 10 نمره عملي پاياني دبير مي تواند با توجه به امكانات، محدوديت ها و خلاقيت خود يكي از روش هاي زير را انتخاب‌كند:

الف) انجام يكي از آزمون هاي عملكردي 

ب) احتساب ميانگين كارهاي عملي انجام شده در طول نوبت

ج) احتساب ميانگيني از كارهاي عملي انجام شده و آزمون عملكردي پايان نوبت

+ نوشته شده در  یکشنبه 1 اسفند1389ساعت 14:43  توسط عبدی پرویز  | 

واحد

نام ابزار

تعداد كل

پايه

تعداد موجود

اسقاطي

تعداد مورد نياز

سالم

معيوب قابل تعمير

واحد فناوري سيستم

كامپيوتر

1دستگاه

سوم

 

 

 

 

مقوا رنگي و سفيد

مقداري

اول تا سوم

 

 

 

 

قيچي

5عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

دستگاه چسب حرارتي

1عدد

دوم -سوم

 

 

 

 

واحد بــــــــــــــــــــــــرق و االكترونيك

فازمتر

5عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

سرپيچ

5عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

انبر دست

5عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

دم باريك

5عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

فيوز

5عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

سيم چين

5عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

سيم لخت كن

5عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

پيچ گوشتي

5عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

هويه برقي

5عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

سيم  لحيم

5عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

چكش سبك

5عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

سيم مسي نمره 5/1(خشك وافشان)

4 حلقه

اول تا سوم

 

 

 

 

كليديك پل

5عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

فيوز

5عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

كليد دو پل

5 عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

كليد تبديل

5عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

سيم زنگ نمره 75/خشك

1 حلقه

سوم

 

 

 

 

قطعات مدار خبر كننده صوتي

10 سري

سوم

 

 

 

 

پريز

5عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

سرپيچ

5 عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

قطعات مدار چشمك  زن

15 سري

اول تا سوم

 

 

 

 

 

واحد بهداشت

 

 

 

 

 

 

فشار سنج،گوشي ،تب سنج پزشكي

 

 

 

1 سري

سوم

 

 

 

 

واحد كار باچوب

 

 

چوب درختهاي مختلف

5سري

اول تا سوم

 

 

 

 

رنده دستي

5عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

اره دستي

5عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

اسكنه

2سري

اول تا سوم

 

 

 

 

مغار

2سري

اول تا سوم

 

 

 

 

چكش چوبي

2عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

دريل برقي

1عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

دريل دستي

1عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

گيره ميز

5عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

ميز كارگاهي

2عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

گونياي ساده

4عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

خطكش تيره دار

1 عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

 كمان اره مويي

5عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

تخته سه لايه

4 تخته

اول تا سوم

 

 

 

 

تيغه اره مويي

5 عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

چسب چوب

1قوطي

اول تا سوم

 

 

 

 

واحدكاربا فلز

خط كش فلزي

2عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

سوزن خط كش

3عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

پرگار ساده

2عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

سمبه نشان

2عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

قيچي ورق بري

5عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

اره آهن بر(كمان وتيغه)

5عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

گيره فلزكاري

5عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

مته و سرمته فلزي

1دستگاه

اول

 

 

 

 

سوهان (تخت و گرد)

5 سري

اول تا سوم

 

 

 

 

واحد ساختمان

 

تراز

3عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

تيشه كار

3عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

شمشه

3عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

تخته رسم

5عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

شاقول وكمچه وماله

3عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

خط كش و گونيا

5عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

واحد خوراك و پوشاك

چرخ خياطي ساده دوزي

1دستگاه

دوم

 

 

 

 

قالب نان پنجره اي

5سري

سوم

 

 

 

 

رنده آشپزخانه

5عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

اجاق گاز

1عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

كارد آشپزخانه

5عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

ماهي تابه

5عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

سيني

5 عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

قابلمه

5عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

ميل بافتني

5جفت

اول تا سوم

 

 

 

 

واحدكشاورزي

آبپاش

5عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

بيلچه باغباني

5عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

چنگك

5عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

گلدان كوچك

5عدد

اول تا سوم

 

 

 

 

شن كش

5عدد

اول

 

 

 

 

كلنگ

5عدد

اول تا سوم

 

+ نوشته شده در  یکشنبه 1 اسفند1389ساعت 14:28  توسط عبدی پرویز  | 

کارگاه ایده ال برای حرفه وفن

 

آنچه مي شنويم ، فراموش مي كنیم

.

آنچه مي بينيم ، به خاطر مي سپاريم

آنچه انجام مي دهيم ، ياد مي گيريم

 آموختن شنا بدون آب ممکن نیست ، آیا آموختن محتوای آموزش حرفه و فن بدون انجام فعالیتهای عملی امکان پذیر است؟

75 درصد یادگیری از طریق «حس دیداری » اتفاق می افتد.

کارگاه ایده آل بازوی اصلی آموزش حرفه و فن است.

فهرست

عنوان                                                                                              

1- مقدمه                                                                                               

2- سخن دل                                                                                            

3- چرا آموزش حرفه و فن ؟                                                            

4- کدام عوامل در تکوین کارگاه ایده آل تاثیرگذارند؟                                 

5- چگونه فعالیتهای کارگاهی را برنامه ریزی و سازماندهی کنیم؟     

6- مشکلات موجود در کارگاه مدارس راهنمائی                          

7- چگونه کارگاه حرفه و فن را فعال کنیم ؟                                          

8- کارگاه و شرایط محیط کار                                              

9- میز کار                                                                                              

10- میزکار مطلوب و استاندارد                                                         

11- چینش میزکار و محل نصب گیره روی میز   کار                               

12- مدل چینش میزکار بر حسب فضای کارگاه                                      

13- طرز نشستن دانش آموزان در کنار میز کارگاهی(تعامل گروهی)

14- تجهیز کارگاه با مشارکت دانش آموزان                                          

15- منابع                                                                                               

مقدمه

هر انساني به طور طبيعي نيازهايي دارد كه بايد برآورده شود . خداوند تبارك و تعالي در هنگام خلقت ، اسباب و وسايل مورد نياز مانند عقل ، هوش ، دست ، چشم و ... را براي تامين آن نيازها در اختيار انسان گذاشته و از طرف ديگر منابعي را هم به طور طبيعي در دسترس او قرار داده است . لذا اين انسان است كه بتواند استفاده ي بهينه و تفكر عالي از آن ها داشته باشد .

سخن دل

از آن لحظه كه واقف كرديم محتواي حرفه و فن تغيير يافته و نيز بيشتر محتواي آن (60درصد) بر مبناي حيطه مهارتي (روان – حركتي) و عملي تدوين شده است ، بسيار مسرور گشتم ، زيرا پيوسته آرزوي دلم بود كه روزي باشد ما دبيران حرفه و فن و دانش آموزان از محفوظات درس دور باشيم و به جانب تفكر و نوآوري ، خلاقيت و مهارت عملي روي بياوريم ، بالاخره انتظار بسر رسيد ، اما ، اما ، اما ... با توجه حاصل تجربيات در طول دوران مدرسي ، دبيري ، سرگروه استاني ، ناحيه ي ، مطالعات ، بازديدها ، بحث و تبادل نظر با ابوالجمعي دبيران آموزش حرفه و فن به نظر مي رسد اهداف آموزش محتواي كتب جديد التاليف آموزش حرفه و فن در مقاطع راهنمايي محقق نخواهد شد مگر اين كه موارد زير مورد توجه خاص بيش از پيش قرار گيرد :

1- ما معلمان موانعي كه موجب رشد و بروز بهانه ها از جمله : ((كارگاه نداريم ، فضاي كارگاه با آزمايشگاه يكسان است ، كارگاه متصدي ندارد ، آموزش ضمن خدمت كافي نيست ، كارگاه تجهيز نيست ، مدير و معاون در حد انتظار همكاري نمي كند ، دانش آموزان به انجام كار عملي علاقه ندارند ، اولياء به اهميت آموزش حرفه و فن كم توجه است و ...)) كنارگذاشته و دنبال ارائه راهكارهاي ممكن باشيم .

2- جايگاه آموزش حرفه و فن مانند دروس زبان ، علوم ، عربي و ... در مقاطع راهنمايي تبيين گردد و كاملا" شناخته شود .

3-انگيزش و زمينه ي علاقمندي دانش آموزان نسبت به يادگيري محتواي آن ، فراهم گردد .

4- ديدگاه و نگرش اولياء نسبت به محتواي آموزش حرفه و فن تجديد نظر گردد .

چرا آموزش حرفه و فن ؟!

بايد كمر همت ببنديم كه آموزش حرفه و فن درس زندگي و آموزش مهارت عملي و يدي است نه ذهني و محفوظات . تجربه ثابت كرده است بي علاقه و ضعيف ترين دانش آموزان در انجام فعاليت كار عملي موفق مي شود و دوست دارد خود را درگير مهارتهاي عملي كند . بايد بپذيريم كه حرفه و فن دروازه ي ورود به دنياي كار عملي است و موجب رفع خستگي روح و ذهن دانش آموزان از محفوظات است .

درس حرفه و فن است كه به دانش آموزان ياد مي دهد كه چگونه نيازهاي اوليه ي خود را رفع نمايند و از ابزارهاي بسيار ساده براي ساخت وسيله ي مورد نياز ، بهره مند شوند و توليد خلاقيت و تقويت استعداد فراگيران مي گردد و روحيه ي دوستي ، تعامل در گروه ، همكاري و احترام به يكديگر ، اعتماد به نفس ، مسئوليت پذيري ، وظيفه شناسي ، دقت و ... خود به خود در وجود دانش آموز نمايان مي سازد .

درس حرفه و فن است كه به جنبه ي كاربردي علوم مختلف مي پردازد و در اكثر كشورها آموزش حرفه و فن ((محور توسعه)) تلقي شده است . بنابراين ، اين درس بدون حمايت و توجه خاص عوامل اجرايي بويژه مديران مدارس ، اولياء ، مسئولين ذيربط به اهداف غايي و مدنظر مولفين نخواهد رسيد .

سئوال : آيا تاكنون كارهاي عملي (دست ساخته) دانش آموزان را چون كتابهاي درسي ، ورقه هاي امتحاني و ... در گوشه و كنار مدرسه يا سطل زباله مشاهده كرده ايد؟ (قضاوت دقيق بر عهده ي شما عزيزان مي باشد) اما قطعا" خواهيد گفت خير ، يا بندرت ، زيرا دانش آموزان به دست ساخته هاي خود عشق مي ورزند و آن را براي خودش محترم و دست رنج خود مي داند . پس مدير محترم ، من معلم ، متصدي كارگاه ، مسئول محترم و زبده و عاشق به آينده نگري ميهن خود ، به اين همه علاقه و عشق دانش آموزان چه فكر        مي كنيم يا فكر خواهيم كرد ؟! و براي توسعه آن و بهره برداري صحيح ، در جهت پرورش همه جانبه ي شخصيت دانش آموزان چه برنامه ريزي مي كنيم و يا برنامه ريزي كرده ايم؟!

اكنون چند سال است از تاليف كتب جديد التاليف آموزش حرفه و فن سپري شده است ولي گام اساسي از منظر رويكرد محتواي آن ، برداشته نشده است و تعاملات مثبت كه بايد در رفع مشكلات ، موانع و توسعه ي رويكرد مشاركتي و فعال به طور جدي و عملي بايد انجام گيرد ، صورت نگرفته است!!!

كدام عوامل در تكوين كارگاه ايده آل و مطلوب تاثير گذارند؟

مهمترين مقوله در تدوين محتواي آموزش حرفه و فن 60% فعاليتهاي عملي و رويكرد مشاركتي و فعال وآشنايي با مشاغل مختلف موجود در محيط زندگي مي باشد ، اين امر تحقق نمي يابد مگر اين كه عوامل اجرايي در اين امر در محقق آن اهتمام ورزند :

1-      مدير مدرسه

2-      معلم حرفه و فن

3-      مسئول ستاد تجهيزات

4-      متصدي كارگاه

5-      فضاي كارگاه (قابل قبول)

6-      تجهيزات كارگاه با وسايل و ابزار آلات مورد نياز

7-      تقويت و تغيير نگرش و تفكر سيستمي اولياء نسبت به محتواي آموزش حرفه و فن

1-      مدير

وظيفه اصلي يك مدير در هر مدرسه ، برنامه ريزي براي انجام امور و پشتيباني اجراي برنامه هاي درسي توسط معلم در طول يك سال تحصيلي است . در برخورد با يك برنامه تغيير يافته (كتاب جديد) كه شيوه اجراي نويني را طلب    مي كند ، مدير مدرسه لازم است اسباب و لوازم اجراي درس جديد را تدارك ببيند و معلم را در اجراي درست برنامه درسي ياري رساند و با اجراي دقيق ، از نقش نظارتي خود در چگونگي تحقق اهداف درس مطمئن شود . از جمله در اين درس ، اطمينان حاصل كند كه كارهاي عملي توسط خود دانش آموز و زير نظر معلم در مدرسه انجام مي شود .

 

۲- معلم

معلم درس آموزش حرفه و فن بايد بتواند نيازهاي اوليه براي اجراي درست درس را پيش از رسيدن زمان اجرا به مدير مدرسه اعلام كند و دريافتن راه هاي ممكن براي دستيابي به لوازم اجراي درست درس نيز به او كمكهاي مشورتي ارائه دهد . در صورت نياز ، برخي از راههاي ممكن را با صلاح ديد و مشورت مدير خود بر عهده بگيريد و انجام دهد . بنابراين نياز سنجي براي كار  عملي از سوي معلم ضروري است .

3-مسئول ستاد تجهيزات

چنين فردي بايد به اهداف و لوازم اجرايي يك درس آگاه باشد ، نيازهاي جديد درس را براي اجرا ، قبل از شروع سال تحصيلي شناسايي و تدارك دهد و به مدرسه ارسال كند . براي انجام دقيق اين كار لازم است قبل از شروع سال تحصيلي ، از مدارس راهنمايي بازديدي به عمل آورد و از ابزار موجود مدرسه فهرستي تهيه و نياز سنجي كند ، سپس ، آنگونه كه شايسته است ، به نيازها پاسخ گويد .

در اين زمينه ، ايجاد هماهنگي با مدير و معلم درس در تنظيم زمان تامين و تحويل امكانات به مدرسه از اهميت خاصي برخوردار است . اولويت بندي در برآوردن نيازها با توجه به فصلهاي كتاب توسط معلم درس مي تواند بنحو مطلوبي انجام پذيرد و اولويت ها با توجه به توزيع دروس در طول سال تحصيلي و تعيين تدريجي زمان تدريس درس و تحويل امكانات به همان نسبت انجام پذيرد تا از ايجاد فشارهاي مالي و كاري زياد جلوگيري به عمل آيد .

5-فضاي كارگاه

فضاي كارگاه بايد متناسب تعداد دانش آموزان بر مبناي فعاليتهاي كارگاهي عمومي همراه با حركت و فعاليتهاي بدني و صرف انرژي مي باشد ، دانش آموزاني كه مشغول فعاليت هاي كارگاهي هستند ، نياز به فضاي كافي جهت انجام كار عملي دارند . و حداقل فضاي موجود براي هر دانش آموز 5/1 متر مربع مي باشد.

6- تجهيز كارگاه با وسايل و ابزارهاي مورد نياز

براي تسهيل در تهيه ي ابزار و وسايل مورد نياز كارگاهي ، مي توان آنها را بر اساس اولويت و درجه ي اهميت فعاليت كارگاهي به سه گروه تقسيم كرد و مدارس مي توانند با توجه به بودجه ، شرايط و امكانات خود ، در مورد اولويتها تصميمات لازم را اتخاذ بگيرند .

اولويت اول : ابزارهايي مدنظر است كه بدون خريد و تهيه ي آنها ، ابزارهاي ديگر كارگاه بدون استفاده مي مانند ، مانند ميز كارگاه ، گيره روميزي ، زيرا بدون گيره و ميز كارگاهي استفاده از ابزارهاي در مانند ساييدن چوب ، سوهانكاري ، اره كاري ممكن نخواهد بود البته لازم بذكر است كارگاه فاقد ميز كار و گيره ي روميزي ، ((كارگاه)) تلقي نمي شود .

الويت دوم : ابزارهايي در اولويت دوم خريد قرار مي گيرند كه استفاده از آنها ، زمينه و مهارت  لازم جهت استفاده از ابزارهاي ديگر را فراهم مي سازد ، مانند اره آهن بر ، اره ي چوب بر ، سوهان ، چوبساي و ... بدون استفاده از اين ابزارها ، آماده كردن قطعه ي كار براي به كارگيري ابزارهاي ديگر ، مشكل يا امكان پذير نخواهد بود .

اولويت سوم : ابزارهاي و وسايل هايي در اولويت سوم در ليست خريد قرار    مي گيرند كه نبود آنها در كارگاه ، در كسب مهارت هاي بنيادي و يا استفاده از ابزارهاي ديگر مشكل و اختلالي به وجود نياورد . در صورت كمبود و بودجه ، مي توان به تعداد كم و يا در مراحل بعدي آنها را تهيه و خريداري كرد مانند خط كش فلزي و ...

7- تقويت و تغيير نگرش و تفكر سيستمي اوليا نسبت به محتواي آموزش حرفه و فن

در وهله اول ، فراهم نمودن امكانات كارگاهي اين درس ، در گرو همت و تلاش مسئول آموزش و پرورش و اولياء و دانش آموزان است براي تحقق اين امر ، مناسب است اولياء محترم از محتواي درس حرفه و فن جديد التاليف اطلاعات كافي و لازم داشته باشند و متوجه بشوند كه 60 درصد محتواي آن ، بر مبناي كارگاهي و مهارت هاي علمي تدوين شده است كه دانش آموزان با انجام فعاليتهاي علمي قادر خواهند بود ، به طور واقع بينانه به اهداف زير برسند .

1- ايجاد هماهنگي ميان مغز با دست و چشم و ساير اعضاي بدن از طريق انجام كارهاي عملي

2- دست ورزي و كار با مواد مختلف و قابل دست رس در محيط زندگي

3-  تقويت روحيه ي انجام كار گروهي در دانش آموزان

4-ايجاد زمينه براي شكوفايي استعدادهاي علمي ، عملي و پرورش خلاقيت در دانش آموزان

5-  آشنايي با فرآيند طراحي و ساخت و توليد

6- ايجاد تفكر سيستمي و درك فني

7- آشنايي دانش آموزان با مشاغل مختلف موجود در محيط زندگي .

اين امر باعث كسب اطلاعات شغلي مورد نياز و تسهيل در تصميم گيري آن ها در آينده مي شود . بنابراين تعليم آموزش حرفه و فن امروزي مانند حرفه و فن قديم كه براي ساخت يك كار دستي و ... تدوين شده بود ، نيست . بلكه آموزش حرفه و فن جديد التاليف بر مبناي اطلاعات علوم روز و مهارتهاي زندگي در خور استعداد و توانمندي دانش آموزان تدوين شده است كه با زندگي آنها ارتباط مستقيم دارد .

چگونه فعاليتهاي كارگاهي را برنامه ريزي و سازماندهي كنيم؟

1-    تشكيل گروه هاي كاري دانش آموزي : در انجام فعاليتهاي كارگاهي ، كارها به صورت گروهي پيش بيني شده است . در تشكيل گروههاي كاري ، توجه به نكته هاي زير ضروري است :

الف : اعضاي گروه به طور داوطلبانه و با انتخاب و اختيار خود اعضاء تشكيل شود . در مواردي كه دبير حرفه و فن تشخيص دهد گروه ها ناهمگن هستند ، مي تواند با اعمال تغييراتي آنها را همگن سازد .

ب: اعضاي گروه بيش از 6 نفر نباشد . تشكيل گروه هايي بيش از 6 عضو علاوه بر شلوغي و اختلال در فرايند كار گروه ، موجب كاهش فعاليت و مهارت آموزي اعضاي گروه مي گردد .

پ : در بين اعضاي گروه ، تقسيم مسئوليت شود .

2-    برنامه ريزي و سازماندهي : لازم است فعاليتهاي كارگاهي به شكلي برنامه ريزي و سازماندهي شود كه اعضاي گروه هاي كاري از ابتداي ورود به كارگاه تا پايان ساعت كاري ، فعاليتهاي خود را بر اساس برنامه هاي پيش بيني شده انجام دهند . در غير اين صورت ، كارگاه تبديل به محيطي شلوغ و ناامن براي دانش آموزان خواهد شد . در يك برنامه ريزي علمي ، پيش بيني مي شود كه دبير و دانش آموزان با آمادگي كافي در كارگاه حضور يابند و ابزار ، محيط و امكانات لازم به طور مناسب فراهم شده باشد .

3-    كنترل و هدايت : در طول فعاليتهاي كارگاهي بايد كارهاي گروهي توسط دبير حرفه و فن با دقت كنترل و رهبري شود . در غير اين صورت ، علاوه بر كندي در پيشرفت كارهاي خطرات احتمالي نيز در كمين دانش آموزان خواهد بود . كنترل و رهبري دبير كارگاه نبايد مانع از فعاليتهاي فردي و گروهي دانش آموزان شود، بلكه بايد اجازه دهند تا دانش آموزان خود به آزمايش و خطا بپردازند ، كشف كنند ، خلق كنند ، طراحي كنند ، فعاليت هاي فناورانه انجام دهند و مهارتهاي حسي و حركتي خود را رشد دهند .

4- مهارت آموزي در استفاده از ابزار : مهارت در استفاده مناسب از ابزارهاي كارگاهي ، يكي از اهداف اصلي فعاليتهاي كارگاهي است ، به طوري كه پس از پايان هر واحد ، دانش آموزان موفق به كسب مهارتهاي لازم در استفاده از ابزارهاي آن واحد درسي شوند . استفاده مناسب از ابزار ، علاوه بر ايجاد مهارتهاي بنيادي . كاربر مناسب ابزار در زندگي ، موجب رشد مهارتهاي حسي ، حركتي دانش آموزان به طور منظم و طبيعي خواهد شد .

5- رعايت نكات ايمني : براي ايمن كردن كارگاه جهت فعاليت دانش آموزان ، لازم است به موارد زير توجه شود :

الف : فضاي كافي براي فعاليتهاي كارگاهي در نظر گرفته شود ، به طوري كه امكان برخورداري و تصادم با ابزار در هنگام كار به حداقل برسد .

ب : نحوه حمل و يا استفاده از ابزارهاي نوك تيز و برنده آموزش داده شود ، تا از اين طريق خطري متوجه دانش آموزان نباشد .

پ : فضاي مورد استفاده براي گروه هاي كاري در كارگاه معلوم شود ، به طوري كه اعضاي گروه در همان فضا فعاليت كنند و از ترددهاي بي مورد پيشگيري شود .

ت : ابزارهاي كارگاهي به نسبت مساوي و به تعداد لازم بين گروهها تقسيم شود ، به طوري كه هر يك از ابزارها به تعداد كافي در اختيار گروه هاي قرار گيرد تا از تردد براي استفاده از ابزارهاي گروه هاي ديگر جلوگيري شود . و به اين ترتيب ، كارها طبق برنامه زمانبندي شده پيش رود .

ث : آزمايش مدارهاي برق كامل شده توسط دانش آموزان با هماهنگي و نظارت دبير مربوطه انجام شود . براي پيشگيري از خطرات احتمالي ، در مسير مدار از فيوزهاي خودكار استفاده شود .

در پايان ، لازم است بر اين نكته اساسي تاكيد شود كه نيروي انساني كار آمد و علاقمند ، در تحقق فعاليتهاي كارگاهي نقشي اساسي دارد . عشق ، علاقه و اعتقاد به ضرورت فعاليتهاي كارگاهي موجب فعال شدن كارگاه ها خواهد شد ، در غير اين صورت ، همه وسايل كارگاهي در انبار كارگاه بدون استفاده خواهد ماند . دستان توانمند و فكر خلاق دبيران حرفه و فن است كه ابزارها را كه به كار مي گيرند و دانش آموزاني توانمند و خلاق پرورش مي دهند .

مشكلات موجود در كارگاه هاي مدارس راهنمايي

1-   فضايي براي كارگاه وجود ندارد : در چنين مدارسي ، قدم اول ، تدارك فضايي براي كارگاه است ، در صورتي كه چنين فضايي در ساختمان مدرسه پيش بيني نشده باشد ، مي توان براي ايجاد آن اقدام و يا حتي از كانتينرهاي پيش ساخته استفاده كرد . در صورت ضرورت نيز مي توان به طور مشترك از آزمايشگاه (با برنامه ريزي قبلي) سود جست .

2-   ميز و گيره به اندازه كافي وجود ندارد : در چنين مدارسي ، قدم اول ، تهيه ميز و گيره مناسب به نسبت حداقل هر دو دانش آموز يك گيره مي باشد ، تا گروههاي كاري تشكيل شده ، محلي براي استقرار و فعاليت داشته باشند . در ساخت ميز و تهيه گيره مي توان از بودجه انجمن اولياء و مربيان مدرسه ، اوليايي كه توانايي ساخت ميز و تهيه گيره را دارند و يا از بودجه سرانه مدرسه استفاده كرد .

3-   ابزار كار به اندازه كافي وجود ندارد : در چنين مدارسي ، اولياي دانش آموزان ، مديران مدارس ، دبيران حرفه و فن و حتي خود دانش آموزان نقشي اساسي در تجهيز كارگاه دارند . با برنامه ريزي و اولويت بندي صحيح براي خريد لوازم ، مي توان به مرور كارگاه ها را تجهيز كرد (به توصيه هاي ابتدايي مقاله در اين مورد توجه شود) .

 

چگونه كارگاه حرفه و فن را فعال كنيم؟

فضا و امكانات مورد نياز

در برنامه ريزي براي تدارك و تجهيز يك كارگاه مناسب ، لازم است موارد زير مورد توجه جدي برنامه ريزان ، كارشناسان ، مديران و دبيران حرفه و فن قرار گير :

1-   فضا : فعاليتها كارگاهي عموما" همراه با حركت و فعاليت هاي بدني و صرف انرژي مي باشد . دانش آموزاني كه مشغول فعاليتهاي كارگاهي هستند ، نياز به فضاي كافي جهت فعاليت دارند . اين فضا براي هر دانش آموز حداقل 5/1 الي 2 متر مربع پيش بيني مي شود . كمبود فضاي كارگاهي موجب مشكلاتي از قبيل برخورد ابزار به دانش آموزان ، نبودن فضاي تحرك لازم و كمبود اكسيژن ي باشد . لازم است سازمان نوسازي و تجهيز مدارس و مديران مدارس فضاي كافي و مناسبي را براي كارگاه پيش بيني كنند دبيران حرفه و فن قرار دهند و بر استفاده بهينه از نظرات داشته باشند . در تصاوير 1 تا 4 ، روشهاي مختلف استفاده از فضاي كارگاه نشان داده شده است .

2-   تاسيسات برق : براي به كاراندازي بسياري از وسايل كارگاهي ، به انرژي و تاسيسات برق متناسب با فعاليتهاي كارگاهي نياز است . در طراحي تاسيسات برق سيمكشي بايستي به صورت روكار و پريزها در ارتفاع و فاصله مناسب قرار گيرند . قطر سيمها بايد با ميزان عبور جريان برق مناسب در نظر گرفته شود و از حفاظت لازم برخوردار باشد . براي تاسيسات برق كارگاه كنتور و فيوز مستقلي اختصاص داده شود تا در انجام فعاليتهايي مانند جوشكاري و يا آزمايش مدارهاي تكميل شده به وسيله دانش آموزان ، تاسيسات برق مدرسه دچار اختلال نشود .

3-   ساختمان كارگاه : لازم است ساختمان كارگاه متناسب با ويژگيهاي فعاليتهاي كارگاهي بنا شود . ديوارهاي كارگاه حداقل تا 5/1 متر ارتفاع ، سنگ يا سيمان شود تا به هنگام كار و برخورد وسايل و ابزار صدمه نبيند . كف كارگاه موزائيك يا بتون باشد ، به طوري كه پس از فعاليتهاي كارگاهي ، قابل نظافت و در مواقع لازم قابل شستشو باشد . سقف كارگاه بلندتر از اتاق معمولي در نظر گرفته شود و پنجره هاي متعدد و مناسب براي ورود نور و اكسيژن پيش بيني شود .

4-   نور : براي انجام فعاليتهاي كارگاهي ، به نور مناسب نياز است . بسياري از فعاليتهاي كارگاهي مانند اندازه گذاري ، اندازه گيري ، لحيم كاري ، خطكشي ، سوراخكاري و ... به دقت و در نتيجه روشنايي كافي نياز دارد . بهتر است كارگاه در نقطه اي از مدرسه در نظر گرفته شود كه بتوان از نور طبيعي استفاده كرد ، در غير اين صورت ، وسايل روشنايي به تعداد مورد نياز تامين شود . استفاده از لامپ مهتابي براي روشنايي كارگاه ارجحيت دارد .

5-   تهويه : بسياري از فعاليتهاي كارگاهي مانند سوهانكاري ، اره كاري و ... به فعاليت بدني شديد احتياج دارد . در فضايي كه اين نوع فعاليت ها انجام مي گيرد ، نياز به جريان هوا و اكسيژن بيشتر است . گرما و كمبود اكسيژن موجب خستگي زودرس دانش آموزان در فعاليت كارگاهي خواهد شد .

لازم است محل كارگاه در نقطه اي از مدرسه پيش بيني شود كه پنجره هاي متعددي رو به هواي آزاد داشته باشد ، به طوري كه هوا براحتي در آن جريان يابد و مشكل تنفسي و خستگي زودرس ، مانع فعاليتهاي كارگاهي نشود .

6- ابزار و وسايل : نحوه تهيه ي ابزار وسايل كارگاهي در صفحات قبل توضيح داده شده است .

7- مواد مصرفي : براي انجام فعاليتهاي كارگاهي به مواد خام به ميزان پيش بيني شده در فعاليت ها و برنامه نياز مي باشد . بدون وجود مواد خام مانند چوب ، فلز، سيم برق و ... ، انجام فعاليتهاي كارگاهي امكانپذير نخواهد بود .

در تهيه مواد خام كارگاهي مي توان به دو شيوه متفاوت عمل كرد :

الف : مواد خام به مقدار مورد نياز كليه دانش آموزان به وسيله مسئولان مدرسه خريداري شود و مبلغ پرداختي به نسبت مساوي از دانش آموزان دريافت شود ، يا اين كه از بودجه مدرسه هزينه شود .

ب : مواد خام مورد نياز هر فعاليت كارگاهي توسط دانش آموزان خريداري و به كارگاه آورده شود .

از ميان دو شيوه فوق ، شيوه اول به دلايل زير توصيه مي شود :

1- از اتلاف وقت دانش آموزان و اولياي آنها براي جستجو و خريد لوازم مصرفي جلوگيري مي شود

2- به دليل خريد كلي از مراكز فروش ، در هزينه اجراي فعاليتهاي عملي صرفه جويي مي شود .

3- اجناس مصرفي با نظارت دبير حرفه و فن و متناسب با اهداف برنامه تهيه مي شود .

4-مواد خامي را كه در محل زندگي دانش آموز يافت نمي شود ، مي توان به طور عمده از مراكز فروش تهيه كرد .

كارگاه و شرايط محيط كار

به چه محلي ((كارگاه)) مي گويند؟

محلي كه در آن افرادي با استفاده از ابزار و ماشين آلات كاركرده و قطعه اي را توليد و يا تعمير مي كنند ، محل كار يا كارگاه نامند .

محل كار چگونه بايد باشد؟

محل كار بايد طوري باشد كه شخص در آن احساس ايمني كامل نموده و بتواند براحتي و با حداكثر راندمان بكار خود ادامه دهد . براي رسيدن به اين هدف ، بايستي شخص كار كننده علاوه بر مقررات ايمني ، رعايت نظم و ترتيب را نيز بنمايد .

نظم و ترتيب در محيط كار چگونه بايد باشد؟

نظم و ترتيب در محيط كار – ابزارها ، مواد كمكي و قطعاتي كه روي آنها انجام مي شود بايستي بنحوي در محل كار قرار داده شوند كه براحتي و با يك نگاه بتوان محل آنها را تشخيص داد . براي صرفه جويي در وقت و خستگي كمتر مي توان ابزارها و مواد كمكي را با سليقه و ترتيب خاصي در محلهاي مناسبي قرار داد . مخصوصا" بايد توجه داشت كه ابزارها پس از استفاده با نظم و ترتيب در جاي خودشان قرار گيرند .

ميز كار :

براي اين كه بتوان در كارگاه به طور ايستاده با تسلط كامل و خستگي كم تر روي قطعات نسبتا" كوچك كارهايي مانند سوهان كاري ، اره كاري ، خط كشي ، سيم كشي ، معرق كاري و ... را انجام داد از ميز كار استفاده مي شود . ميز كار بايستي محكم و سنگين بوده تا ضمن كار ، لرزش نداشته باشد .

ميز كار مطلوب (قابل قبول) :

1-   صفحه ي روي ميز كار را از چوب سخت (چوب راش) با ضخامت 4 الي 5 سانتيمتر انتخاب شده باشد و بدنه آن را از چوب يا فلز ساخته شده باشد .

2-   ارتفاع ميز كار از كف كارگاه حدودا" 80 سانتيمتر در نظر گرفته شود و براي جلوگيري از لرزش آن در حين انجام كار عملي پايه هاي آن با پيچ به كف كارگاه محكم شده باشد .

3-   براي اين كه بتوان براحتي و با توان بيش تر و خستگي كمتر روي گيره ي ميزكار، كار نمود ، بايستي ارتفاع سطح گيره متناسب با قد شخصي باشد كه از آن استفاده مي كند .براي اينكه بتوان براحتي و با توان بيشتر روي گيره كار كرد (بايستي ارتفاع سطح گيره متناسب با قد شخصي باشد كه از آن استفاده مي كند) .مناسب ترين ارتفاع سطح گيره ارتفاعي است كه وقتي در كنار آن مي ايستيم سطح گيره باندازه 5 تا 8 سانتيمتر پايينتر از آرنج قرار داشته باشد .چون ارتفاع ميز كار تقريبا" ثابت مي باشد مي توان با قرار دادن زير پايي مناسبي براي افراد قد كوتاه و يا قرار دادن قطعاتي در زير گيره ، براي اشخاصي كه قد بلندي دارند ، ارتفاع مورد نظر را تنظيم نمود .

4-  همانطور كه گفته شد ارتفاع ميز كار ثابت مي باشد پس مي توان با قرار دادن زير پايي مناسب (ساخت از چوب) براي افراد كوتاه قد ارتفاع مورد نظر را تنظيم كرد تا موجب خستگي و دلسردي آنان نگردد .خلاصه آن كه ، يك برنامه ي درسي تنها زماني به اهداف خود خواهد رسيد كه تمامي عوامل اجرايي فعاليت هاي خود را بر اساس گامهاي منطقي برنامه ريزي كند و در جهت پشتيباني و حمايت از اجراي درست درس گام بردارند . در غير اينصورت ، برنامه ريزي هاي درس محدود به كتاب مي  شوند و روي كاغذ خواهند ماند (مانند عريضه نويسي كه فقط ديكته مي شود) .

     اندازه ميز كارگاهي مطلوب :

   ضخامت تخته ي ميز كار 4 – 5 سانتيمتر :

يا ارتفاع mm 800    mm 800*mm2000 (2        يا ارتفاع mm8500      mm800*mm1800 (1

ارتفاع mm7500      mm800*mm2000 (3

توجه :

1)به علت اين كه بيش تر فعاليتهاي عملي آموزش حرفه و فن در ساليان متمادي در روي صفحه ي ميز كارگاهي انجام مي گيرد دو از طرف ديگر جهت جلوگيري از ارتجاعي صفحه ي آن هنگام كار نبايد صفحه ي مذكور از جنس نئوپان يا فيبر     ام – دي – اف با ضخامت كمتر مورد استفاده قرار گيرد . بهتر است از چوب راش به ضخامت 4 – 5 سانتيمتر در نظر گرفته شود .

2) جهت استفاده ي بهينه از ميز كارگاه ، نصب 6 دستگاه گيره روميزي ، امكان پذير است .

چينش ميز كار و محل نصب گيره روي ميزي :

اصول حاكم براي چينش ميز كار بايد متناسب و بر اساس مساحت كارگاه (چگونگي متراژ طول و عرض) ، اشراف كامل معلم بر كليه ي دانش آموزان ، در حين تدريس و انجام كار عملي ، نور تعامل كار گروهي ، محل استقرار پريزها ، حفظ و رعايت نكات ايمني ، تعداد دانش آموزان فواصل ميز كار از يكديگر ، كمد يا تابلوي ابزار و محل ورود و خروج دانش آموزان در كارگاه آموزش حرفه و فن مد نظر است كه رعايت آن علاوه بر اينكه آرايش و زيبايي خاصي به فضاي كارگاه مي بخشد موجب ايجاد انگيزه و اشتياق علايق دانش آموزان در انجام فعاليتهاي علمي خواهد شد و از چنين هرج و مرج ميز كارگاهي هم جلوگيري بعمل مي آيد .

 

فراموش نکنیم که 75% یادگیری از طریق (حس دیداری ) اتفاق می افتد بنابراین وجود کارگاه و میزکارگاهی استاندارد و محل نصب گیره های رومیزی برای آموزش محتوای حرفه و فن یک امر ضروری است و تشکیل تعامل گروهی و تدریس مشارکتی و فعال در کارگاه انتظارات اصلی آموزش حرفه و فن را محقق می سازد.

تجهيز كارگاه با مشاركت دانش آموزان :

  مدير يا دبير آموزش حرفه و فن با توجه به موقعيت و توانايي مالي دانش آموزان او با راهكارهاي خلاق خود ، يا تشويق آنها با در نظر گرفتن امتيازات از قبيل : هديه ، ارائه تقدير نامه ، درج نام آنها در تابلوي اعلانات و ... و بيان ارزش معنوي اخروي ، جهت مشاركت و همياري همگاني دانش آموزان ، كارگاه را در مدت يك سال يا به مرور زمان ، تجهيز نمايد .

  مدرسه راهنمايي 6 كلاسه (25-30 نفر) در نظر بگيريم ، پس از توجيه و توضيح ارزش فعاليتهاي عملي كه محور اصلي پيش رفت هر صنعت و كشور است ، به گروههاي 5 تا 6 نفري تقسيم بندي كنيم سپس به اختيار از گروهها درخواست كنيم يك نوع وسيله يا ابزارهاي مورد نياز كارگاه را با توافق اعضاي گروه و داوطلبانه به عنوان ((هديه كارگاهي)) كه از آثار صالحات و باقيات است به نام گروهشان به كارگاه مدرسه ، اهداء نمايند

نحوه ي تقسيم بندي كلاسها :

كلاس 1) از دانش آموزان درخواست كنيم با مشاركت و همياري گروه ها ، وسايل مورد نياز مرتبط با فعاليتهاي عملي مدار سيم كشي : يك پل ، دو پل ، تبديل (پريز + جعبه تقسيم + كليد يك + كليد دو پل + تبديل و فيوز) خريداري و به كارگاه هديه نمايند.

كلاس 2) از اعضاي گروههاي كلاس  بخواهيم با مشاركت و همياري يك ديگر ، ابزارهاي مورد استفاده در مدارات سيم كشي (انبر دست + سيم لخت كن + سيم چين + فاز متر + دم باريك) تهيه و به كارگاه اهداء كنند .

كلاس 3) از اعضاي گروه هاي كلاس درخواست گردد و با مشاركت و همياري يك ديگر ، ابزارهاي مورد استفاده در واحد چوب (اره چوبي + گونيا + خط كش فلزي كمان اره مويي + انواع چوب ساي) تهيه و به كارگاهشان اهداء نمايند .

كلاس 4) از اعضاي گروه ها ، درخواست كنيم با مشاركت و همياري اعضاء ابزارهاي مورد استفاده در واحد فلز (هويه قلمي و چكشي ، روغن هويه + كمان اره آهن بر و ...) به كارگاهشان هديه كنند .

كلاس 5) از اعضاي گروهها بخواهيم با مشاركت و همياري آنها و وسايل مورد نياز الكترونيك (خازن + مقاومتها + ديودها + ترانزيستورها + آوومتر ديجيتالي و عقربه اي و ...) خريداري و به كارگاه اهدا نمايند .

كلاس 6) از هر كدام اعضاي گروه در خواست كنيم با مشاركت و همياري گروهشان يك دستگاه ((گيره روميزي)) خريداري و به كارگاه هديه نمايند .

به همين روش كلاس هاي ديگر را به طرق بالا مي توان جهت تجهيز كارگاه و با رويكردي مشاركتي و همياري دانش آموزان اقدام نمود .

  تذكر : دانش آموزان علاوه بر مشاركت در تجهيز كارگاه حسن مسئوليت پذيري همياري و اجتماعي بودن را عملا" مي آموزند .

 

+ نوشته شده در  یکشنبه 1 اسفند1389ساعت 14:13  توسط عبدی پرویز  | 

ایران یا ISIRI

موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران

Institute of Standard and Industrial Research of Iran

این آرم را استاد مرتضی ممیز طراحی کرده‌است. علامت یک S بزرگ که داخل آن حروفی نقش بسته‌است. S که حرف اول کلمه استاندارد است. اما حروف نقش بسته داخل آن چه معنایی دارد؟
«موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران» نام رسمی ارگانی است که وظیفه تهیه استانداردها را برای کالاهای گوناگون بر عهده دارد و این آرم استاندارد را برای کالاها صادر می‌کند. نام انگلیسی این سازمان به صورت Institute of Standard and Industrial Research of Iran است که اگر حروف اول این کلمات را کنار هم بگذاریم به عبارت ISIRI می‌رسیم.
حروفی که داخل  نشان استاندارد دیده می‌شود همین کلمه ISIRI است که با فونت خاصی نوشته شده. اما اگر به نشان استاندارد روی کالاها دقت کنید می‌بینید که این آرم اکثراً برعکس چاپ شده است. البته هنر استاد ممیز بوده که حروف ISIRI را طوری نوشته که به صورت وارونه به شکل کلمه فارسی «ایران» در می‌آید؛ اما به نظر می‌رسد هدف اصلی نوشته کلمه ISIRI بوده. چراکه با فرض این‌که «ایران» مد نظر بوده، حرف «ن» مقداری غیرعادی نوشته شده.. خود سایت استاندارد برای نمایش لوگویش از یک انیمیشن استفاده کرده که آرم آن می‌چرخد و نمی‌توان گفت کدام جهت درست است. فایل‌هایی که از سایت می‌توان گرفت حاوی لوگویی است که به جای ISIRI ،  «ایران» را دارد.!


       علامت استاندارد ایران ISIRIعلامت استاندارد ایران

+ نوشته شده در  یکشنبه 1 اسفند1389ساعت 13:28  توسط عبدی پرویز  | 

به :اداره كل آموزش وپروش استان ( گروه هاي آموزشي راهنمايي)

از: مدیریت آموزش و پرورش شهرستان عجبشیر ( گروههای راهنمايي )  

موضوع :فراخوان طرح درس نويسي حرفه فن منطقه عجب شير

با سلام و احترام ، عطف نامه شماره 403/66365-4/10/89  به پيوست دو حلقه سي.دي طرح درس نويسي حرفه فن منطقه عجب شير تهيه شده توسط خواهر مريم درختي وبرادر پرويز عبدي جهت استحضار و اقدام لازم به حضور ارسال مي گردد

                                                                                                      

                                                                                                           با بازاده

                                                                      مدير آموزش و پرورش شهرستان عجب شير

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

به :اداره كل آموزش وپروش استان ( گروه هاي آموزشي راهنمايي)

از: مدیریت آموزش و پرورش شهرستان عجبشیر ( گروههای راهنمايي ) 

موضوع :فراخوان طرح درس نويسي حرفه فن منطقه عجب شير

با سلام و احترام ، عطف نامه شماره 403/66365-4/10/89  به پيوست دو حلقه سي.دي طرح درس نويسي حرفه فن منطقه عجب شير تهيه شده توسط خواهر مريم درختي وبرادر پرويز عبدي جهت استحضار و اقدام لازم به حضور ارسال مي گردد

                                                                                                      

                                                                                                      

                                                                                                           با بازاده

                                                                      مدير آموزش و پرورش شهرستان عجب شير

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

+ نوشته شده در  یکشنبه 1 اسفند1389ساعت 10:33  توسط عبدی پرویز  |